Zastrzeżenie numeru PESEL blokuje możliwość zaciągania kredytów i podpisywania umów na twoje dane. Zastrzeżenie numeru PESEL złożysz w Markach online przez mObywatel 2.0, w urzędzie gminy, w banku albo na poczcie. Usługa jest bezpłatna i działa od 1 czerwca 2024 r.
Po co zastrzegać numer PESEL?
Od 1 czerwca 2024 r. instytucje finansowe (banki, firmy pożyczkowe, operatorzy telekomunikacyjni) mają obowiązek sprawdzać w rejestrze zastrzeżeń, czy PESEL klienta nie jest zablokowany. Jeśli jest — nie mogą zawrzeć umowy. To twoja główna ochrona przed wyłudzeniem kredytu na skradzione dane osobowe.
Zastrzeżenie PESEL nie wpływa na codzienne korzystanie z usług publicznych. Nadal możesz iść do lekarza, złożyć PIT czy odebrać przesyłkę. Blokada dotyczy tylko czynności, przy których ktoś mógłby się za ciebie podszywać, czyli przede wszystkim zaciągania zobowiązań finansowych, wydania duplikatu karty SIM czy zastrzeżenia dowodu osobistego.
Jak zastrzec PESEL w Markach?
Masz cztery sposoby. Każdy jest bezpłatny.
Aplikacja mObywatel 2.0
Najszybsza opcja. Otwierasz aplikację, wchodzisz w „Zastrzeż PESEL" i potwierdzasz. Działa od razu, 24 godziny na dobę. Potrzebujesz Profilu Zaufanego lub e-dowodu do logowania.
Osobiście w urzędzie gminy
Idziesz do dowolnego urzędu gminy (w Markach do Wydziału Spraw Obywatelskich) z dowodem osobistym lub paszportem. Urzędnik zastrzega PESEL na miejscu.
W banku lub na poczcie
Większość banków i placówek Poczty Polskiej przyjmuje zastrzeżenia PESEL. Wystarczy dowód osobisty. Nie musisz być klientem danego banku.
Przez gov.pl (Profil Zaufany)
Logujesz się na gov.pl przez Profil Zaufany i składasz zastrzeżenie elektronicznie. Od 2026 r. może być wymagana skrzynka do e-Doręczeń.
Ile kosztuje zastrzeżenie PESEL?
| Czynność | Opłata |
|---|---|
| Zastrzeżenie PESEL | 0 zł |
| Cofnięcie zastrzeżenia | 0 zł |
| Ponowne zastrzeżenie | 0 zł |
Usługa jest całkowicie bezpłatna, niezależnie od tego, ile razy zastrzegasz i cofasz.
Jak cofnąć zastrzeżenie PESEL?
Cofnięcie działa tak samo jak zastrzeżenie — przez mObywatel, urząd gminy, bank, pocztę lub gov.pl. Ważna różnica: cofnięcie trwa minimum 30 minut. Nie da się go przyspieszyć. To celowe zabezpieczenie — gdyby ktoś uzyskał dostęp do twojego konta, nie cofnie zastrzeżenia od ręki.
Po załatwieniu sprawy możesz od razu ponownie zastrzec PESEL. Nie ma limitu zastrzeżeń i cofnięć.
Przed czym chroni zastrzeżenie PESEL?
Zastrzeżony numer PESEL blokuje:
- Zaciągnięcie kredytu lub pożyczki — bank i firma pożyczkowa muszą sprawdzić rejestr (art. 23l ustawy o ewidencji ludności)
- Podpisanie umowy telekomunikacyjnej (wydanie duplikatu SIM, nowa karta)
- Sprzedaż nieruchomości u notariusza (od 1 listopada 2024 r.)
- Wpis do KRD i innych rejestrów dłużników na podstawie sfałszowanych dokumentów
Co zrobić, gdy ktoś wyłudził kredyt na moje dane?
Jeśli podejrzewasz kradzież tożsamości:
Kto powinien zastrzec PESEL?
Każda dorosła osoba z numerem PESEL. Szczególnie jeśli:
- Zgubiłeś dowód osobisty lub paszport
- Padłeś ofiarą phishingu lub wycieku danych
- Podawałeś dane osobowe w podejrzanych okolicznościach
- Po prostu chcesz mieć dodatkowe zabezpieczenie na co dzień
Nie musisz czekać na incydent. Zastrzeżenie PESEL „na wszelki wypadek" nic nie kosztuje, a cofnięcie zajmuje 30 minut kiedy faktycznie potrzebujesz PESEL do podpisania umowy.
Najczęściej zadawane pytania
Czy zastrzeżenie PESEL wpływa na wizytę u lekarza?
Nie. Zastrzeżenie dotyczy czynności finansowych i notarialnych. Służba zdrowia, urzędy skarbowe i inne instytucje publiczne działają normalnie.
Czy mogę zastrzec PESEL dziecka?
Tak. Rodzic lub opiekun prawny może zastrzec PESEL osoby małoletniej. Robi się to w urzędzie gminy z dowodem tożsamości rodzica i aktem urodzenia dziecka.
Ile razy mogę zastrzegać i cofać PESEL?
Nie ma limitu. Możesz zastrzegać i cofać dowolną liczbę razy, za każdym razem bezpłatnie.
Czy bank sprawdza zastrzeżenie PESEL przy każdej operacji?
Nie przy każdej. Bank ma obowiązek sprawdzić rejestr zastrzeżeń przy zawieraniu nowych umów (kredyt, pożyczka, konto). Codzienne operacje na istniejącym koncie — przelewy, wypłaty z bankomatu — działają bez zmian.
Co jeśli bank udzieli kredytu mimo zastrzeżonego PESEL?
Bank ponosi pełną odpowiedzialność. Umowa zawarta z pominięciem weryfikacji zastrzeżenia jest nieważna z mocy prawa. Nie musisz spłacać takiego zobowiązania.
Czy mogę zastrzec PESEL z zagranicy?
Tak, przez aplikację mObywatel 2.0 lub gov.pl z Profilem Zaufanym. Potrzebujesz tylko dostępu do internetu.
Czy zastrzeżenie PESEL ma datę ważności?
Nie. Zastrzeżenie obowiązuje bezterminowo, aż sam je cofniesz.
Podstawa prawna
Zastrzeżenie numeru PESEL reguluje ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz.U. 2023 poz. 1394), która znowelizowała ustawę z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Obowiązek weryfikacji zastrzeżeń PESEL przez instytucje finansowe wynika z art. 23l-23r tej ustawy. Weryfikacja przez notariuszy obowiązuje od 1 listopada 2024 r. na podstawie art. 23n ust. 2.