Zachorowałeś i nie możesz pracować? Jeśli prowadzisz firmę, pracujesz na zleceniu lub straciłeś ubezpieczenie, Zasiłek chorobowy składasz samodzielnie do ZUS na formularzu ZAS-53. Zasiłek wynosi 80% podstawy wymiaru (100% w ciąży i przy wypadku w drodze do pracy). ZUS wypłaca go przez maksymalnie 182 dni, a złożenie wniosku nic nie kosztuje.
Kto składa wniosek o zasiłek chorobowy ZAS-53?
Formularz ZAS-53 nie dotyczy wszystkich. Składasz go, jeśli:
- Prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą i sam opłacasz składki ZUS
- Pracujesz na umowie zlecenia, a ZUS jest bezpośrednim płatnikiem Twojego zasiłku
- Współpracujesz z osobą prowadzącą działalność gospodarczą
- Jesteś duchownym
- Chorujesz po ustaniu zatrudnienia lub ubezpieczenia
Ile wynosi zasiłek chorobowy w 2026 roku?
Wysokość zasiłku zależy od powodu niezdolności do pracy. Podstawa wymiaru to średni miesięczny dochód z ostatnich 12 miesięcy, pomniejszony o 13,71% (składki na ubezpieczenia społeczne).
| Powód niezdolności do pracy | Wysokość zasiłku |
|---|---|
| Zwykła choroba | 80% podstawy wymiaru |
| Choroba w trakcie ciąży | 100% podstawy wymiaru |
| Wypadek w drodze do/z pracy | 100% podstawy wymiaru |
| Badania lekarskie dawców komórek/tkanek | 100% podstawy wymiaru |
Jakie dokumenty są potrzebne do zasiłku chorobowego?
Lista jest krótka, bo większość danych ZUS ma już w systemie:
Przy papierowym zwolnieniu (ZUS ZLA, już rzadkość) musisz dostarczyć oryginał do ZUS. W szczególnych przypadkach ZUS może poprosić o dodatkowe oświadczenia, np. o rodzaju wykonywanej działalności.
Gdzie złożyć wniosek o zasiłek chorobowy w Kraków - Łagiewniki?
Wniosek ZAS-53 składasz do oddziału ZUS właściwego dla Twojego miejsca zamieszkania. W Kraków - Łagiewniki możesz to zrobić na trzy sposoby:
- Elektronicznie przez PUE ZUS / eZUS (podatki.gov.pl) — najszybciej. Logujesz się profilem zaufanym, e-dowodem lub podpisem kwalifikowanym
- Osobiście — w okienku podawczym placówki ZUS w Kraków - Łagiewniki
- Pocztą — listem poleconym na adres oddziału ZUS
Jak wypełnić formularz ZAS-53 krok po kroku?
W jakim terminie złożyć wniosek?
Przepisy nie wyznaczają sztywnego terminu, ale jest jedno ograniczenie: roszczenie o zasiłek chorobowy przedawnia się po 6 miesiącach od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje (art. 67 ustawy zasiłkowej). Po tym terminie ZUS odmówi wypłaty.
W praktyce złóż wniosek jak najszybciej po otrzymaniu zwolnienia lekarskiego. ZUS rozpatruje sprawę w ciągu 30 dni od dostarczenia kompletu dokumentów. Im szybciej złożysz, tym szybciej pieniądze trafią na konto.
Najczęstsze błędy przy składaniu ZAS-53
- Złożenie ZAS-53 przez pracownika etatowego — to najczęstsza pomyłka. Na etacie to pracodawca składa Z-3 do ZUS. Ty tylko czekasz na e-ZLA od lekarza
- Przekroczenie 6-miesięcznego terminu przedawnienia — po pół roku od końca okresu zasiłkowego tracisz prawo do pieniędzy
- Brak numeru konta w ZUS — jeśli nie masz rachunku bankowego podanego w ZUS, zasiłek nie zostanie wypłacony. Zaktualizuj dane formularzem ZUS ZBA
- Pomylenie podstawy wymiaru — to średni dochód z 12 miesięcy przed chorobą, pomniejszony o 13,71%. Premie i dodatki też się wliczają
Co po wyczerpaniu 182 dni zasiłku chorobowego?
Jeśli nadal nie możesz pracować po 182 dniach (lub 270 przy gruźlicy/ciąży), masz dwie opcje:
| Świadczenie | Kiedy przysługuje | Jak długo |
|---|---|---|
| Świadczenie rehabilitacyjne | Dalsze leczenie rokuje powrót do pracy | Do 12 miesięcy |
| Renta z tytułu niezdolności do pracy | Niezdolność jest trwała lub długotrwała | Na stałe lub na czas określony |
Warto też rozważyć rehabilitację leczniczą ZUS — ZUS kieruje na nią ubezpieczonych, u których rehabilitacja może skrócić okres niezdolności do pracy. Wniosek składa lekarz prowadzący lub lekarz orzecznik ZUS.
Ile kosztuje złożenie wniosku ZAS-53?
Nic. Postępowanie w sprawie zasiłku chorobowego jest bezpłatne. Nie płacisz za rozpatrzenie wniosku, za wystawienie e-ZLA ani za decyzję ZUS.
Najczęściej zadawane pytania
Czy pracownik na etacie musi składać ZAS-53?
Nie. Za pracownika wniosek składa pracodawca (druk Z-3 lub Z-3a). Pracownik nie musi niczego dostarczać do ZUS — e-ZLA trafia tam automatycznie od lekarza. ZAS-53 dotyczy przedsiębiorców, zleceniobiorców i osób po ustaniu ubezpieczenia.
Przez ile dni mogę pobierać zasiłek chorobowy?
Maksymalnie 182 dni (ok. 6 miesięcy). Przy gruźlicy lub chorobie w ciąży limit wynosi 270 dni. Po wyczerpaniu zasiłku możesz ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne na kolejne 12 miesięcy.
Co to jest e-ZLA i czy muszę je dostarczać do ZUS?
E-ZLA to elektroniczne zwolnienie lekarskie. Lekarz wystawia je w systemie i automatycznie trafia ono do ZUS i Twojego pracodawcy. Nie musisz go drukować, nosić ani wysyłać. Papierowe zwolnienia (ZUS ZLA) to już rzadkość.
Kiedy zasiłek chorobowy wynosi 100%?
Zasiłek w pełnej wysokości (100% podstawy wymiaru) przysługuje w trzech sytuacjach: choroba w trakcie ciąży, wypadek w drodze do lub z pracy, badania lekarskie kandydatów na dawców komórek i tkanek. W pozostałych przypadkach to 80%.
Ile czasu ma ZUS na wypłatę zasiłku?
ZUS powinien rozpatrzyć wniosek i wypłacić zasiłek w ciągu 30 dni od dostarczenia kompletu dokumentów. Jeśli opóźnia wypłatę, przysługują Ci odsetki ustawowe.
Czy mogę złożyć ZAS-53 online?
Tak. Wniosek złożysz elektronicznie przez PUE ZUS (eZUS). Potrzebujesz profilu zaufanego, e-dowodu lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Formularz wypełnisz i wyślesz bez wychodzenia z domu.
Co jeśli ZUS odmówi wypłaty zasiłku?
Masz prawo złożyć odwołanie od decyzji ZUS w ciągu miesiąca od otrzymania decyzji. Odwołanie składasz za pośrednictwem ZUS do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Postępowanie jest bezpłatne.
Podstawa prawna
Zasiłek chorobowy regulują art. 6–29 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 501). Art. 11 — wysokość zasiłku (80% i 100%), art. 8 — okres zasiłkowy (182/270 dni), art. 67 — przedawnienie roszczenia (6 miesięcy). Formularz ZAS-53 wynika z przepisów wykonawczych ZUS. Zasady ogólne ubezpieczeń społecznych: ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2024 poz. 497).