Program "Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością" zapewnia bezpłatną pomoc asystenta w codziennych czynnościach i życiu społecznym. Finansowany z Funduszu Solidarnościowego, realizowany przez gminy i powiaty. Nie ma jednego ogólnopolskiego formularza — każda gmina ma własny wzór karty zgłoszenia. Aby skorzystać, trzeba mieć orzeczenie o niepełnosprawności i zgłosić się do lokalnego OPS/MOPS.
Kto może ubiegać się o asystenta osobistego?
Program obejmuje trzy grupy:
- Osoby dorosłe z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (lub równoważnym)
- Osoby dorosłe z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (lub równoważnym)
- Dzieci w wieku 2-16 lat z orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami w pkt. 7 i 8
W czym pomaga asystent?
Asystent nie jest pielęgniarką — nie wykonuje zabiegów medycznych. Pomaga w:
- Codziennych czynnościach (mycie, ubieranie, przygotowanie posiłków)
- Wychodzeniu z domu, dotarciu do lekarza, urzędu, pracy
- Uczestnictwie w życiu społecznym i kulturalnym
- Komunikacji z otoczeniem
- Załatwianiu spraw urzędowych
W Warszawie program realizuje miejski lub gminny ośrodek pomocy społecznej (MOPS/GOPS). Sprawdź na stronie ośrodka, czy gmina przystąpiła do programu w bieżącej edycji.
Jak zgłosić się do programu?
Ile kosztuje usługa asystenta?
Usługa jest bezpłatna dla uczestnika. Koszty pokrywa gmina/powiat ze środków Funduszu Solidarnościowego. Nie ma żadnych opłat za zgłoszenie, przydzielenie asystenta ani za godziny usług.
Ile godzin wsparcia przysługuje?
Liczba godzin ustalana jest indywidualnie na podstawie potrzeb uczestnika i dostępności środków w gminie. Nie ma jednego ogólnopolskiego limitu — zależy od budżetu, jakim dysponuje realizator. Edycja 2026 ma budżet 1 mld zł na cały kraj.
Inne formy wsparcia dla osób z niepełnosprawnością: opieka wytchnieniowa (odciążenie opiekuna), świadczenie pielęgnacyjne, zasiłek pielęgnacyjny, świadczenie wspierające, turnus rehabilitacyjny i dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych.
W Warszawie informacje o aktualnym naborze do programu uzyskasz w ośrodku pomocy społecznej. Kontakt znajdziesz na stronie urzędu gminy/miasta.
Czy mogę wskazać konkretną osobę jako asystenta?
W wielu gminach tak — uczestnik może zaproponować osobę do pełnienia funkcji asystenta. Nie może to być członek rodziny ani opiekun prawny. Ostateczną decyzję podejmuje realizator programu. Jeśli nie wskażesz nikogo, ośrodek przydzieli asystenta z własnej puli.
Podstawa prawna
- Ustawa z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 1787 ze zm.)
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 44 t.j.)
- Program "Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością" — resortowy program Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Najczęściej zadawane pytania
Co jeśli moja gmina nie uczestniczy w programie?
Zapytaj w OPS o alternatywne formy wsparcia — usługi opiekuńcze, usługi specjalistyczne. Sprawdź też, czy gmina planuje przystąpić do kolejnej edycji programu.
Czym różni się asystent osobisty od opiekuna?
Asystent pomaga w samodzielnym funkcjonowaniu — towarzyszy, wspiera w czynnościach, umożliwia wyjście z domu. Opiekun (usługi opiekuńcze) skupia się na czynnościach pielęgnacyjnych w domu. Asystent nie jest też pielęgniarką — nie wykonuje zabiegów medycznych.
Czy usługa asystenta jest płatna?
Nie. Dla uczestnika programu usługa jest całkowicie bezpłatna. Koszty pokrywa gmina ze środków Funduszu Solidarnościowego.
Czy osoba z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności może skorzystać?
Tak. Program obejmuje osoby ze znacznym i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności oraz dzieci 2-16 lat z orzeczeniem o niepełnosprawności (pkt. 7 i 8).
Czy mogę mieć asystenta i jednocześnie korzystać z opieki wytchnieniowej?
Tak. To dwa osobne programy, które się nie wykluczają. Opieka wytchnieniowa jest skierowana do opiekuna (daje mu przerwę od opieki), asystent — bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością.