Komornik sądowy to funkcjonariusz publiczny wykonujący orzeczenia sądowe w drodze przymusu egzekucyjnego. Prowadzi egzekucję należności pieniężnych i niepieniężnych na podstawie tytułu wykonawczego — wyroku sądu opatrzonego klauzulą wykonalności lub innego dokumentu uznawanego przez prawo za tytuł egzekucyjny. Wierzyciel z Warszawie może wybrać dowolnego komornika działającego na obszarze właściwości sądu apelacyjnego, w którym leży miejsce zamieszkania dłużnika.
Czym zajmuje się komornik sądowy i kiedy do niego się zgłosić?
Komornik sądowy działa przy sądzie rejonowym i wykonuje swoje czynności na podstawie ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz.U. 2018 poz. 771 z późn. zm.). W Polsce działa ok. 2 100 komorników. Do komornika zgłaszasz się wtedy, gdy posiadasz tytuł wykonawczy (np. wyrok sądu z klauzulą wykonalności) i dłużnik dobrowolnie nie spełnia świadczenia.
- Egzekucja należności pieniężnych — z wynagrodzenia, rachunku bankowego, nieruchomości, ruchomości
- Eksmisja z lokalu mieszkalnego lub użytkowego
- Wydanie rzeczy ruchomej lub nieruchomości
- Licytacje komornicze nieruchomości i ruchomości
- Ustalanie majątku dłużnika — zapytania do urzędów skarbowych, ZUS, banków, ksiąg wieczystych
- Europejski Nakaz Zabezpieczenia na Rachunku Bankowym (ENAS)
Jak wszcząć egzekucję komorniczą w Warszawie?
Wszczęcie egzekucji wymaga złożenia wniosku egzekucyjnego do wybranego komornika. Wierzyciel z Warszawie może wybrać komornika działającego w dowolnym miejscu na terenie właściwości sądu apelacyjnego obejmującego siedzibę lub miejsce zamieszkania dłużnika. Wniosek o wszczęcie egzekucji komorniczej można złożyć osobiście, pocztą lub elektronicznie (w sprawach z e-sądu).
Ile kosztuje egzekucja komornicza — opłaty i kwoty wolne?
Opłaty komornicze są uregulowane ustawowo i nie podlegają negocjacjom. Podstawowa opłata egzekucyjna wynosi 10% wyegzekwowanego świadczenia. Wierzyciel nie ponosi opłaty — obciąża ona co do zasady dłużnika. Wyjątek: koszty bezskutecznej egzekucji ponosi wierzyciel.
| Sytuacja | Opłata egzekucyjna |
|---|---|
| Dobrowolna zapłata przez dłużnika w ciągu 14 dni od zawiadomienia | 3% (obniżona) |
| Standardowa egzekucja pieniężna | 10% wyegzekwowanej kwoty |
| Egzekucja bezskuteczna (długo ciągła bezskuteczność) | 5% (min. 200 zł, maks. 4 000 zł) — płaci wierzyciel |
| Ustalenie majątku dłużnika | 2% (min. 200 zł, maks. 2 000 zł) |
| Licytacja nieruchomości — opłata stosunkowa | 10% wartości podstawy egzekucji (od kwoty udzielenia przybicia) |
Dłużnik może złożyć wniosek o obniżenie opłaty egzekucyjnej do sądu rejonowego, gdy opłata jest rażąco wygórowana w stosunku do pracy komornika. Sąd może ją obniżyć, ale nie do zera. Dłużnik może też wnioskować o rozłożenie długu na raty do sądu, który wydał wyrok — na ten czas egzekucja może być zawieszona.
Jak przebiega licytacja komornicza?
Licytacje komornicze nieruchomości i ruchomości są jawne i ogłaszane publicznie. Każdy może wziąć udział w licytacji po wpłaceniu wadium. Nieruchomości są wystawiane na licytację w pierwszej cenie wywołania wynoszącej ¾ wartości szacunkowej (wyceny biegłego), a przy braku nabywcy — w drugiej licytacji za ⅔ wartości.
Licytacje komornicze dotyczące nieruchomości i ruchomości w Warszawie są ogłaszane w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (krz.ms.gov.pl) oraz w lokalnych sądach. Od 2023 roku komornik może przeprowadzić licytację nieruchomości w formie elektronicznej przez portal e-licytacje (e-licytacje.komornik.pl) — warunek to wniosek wierzyciela.
Jak ustalić majątek dłużnika?
Jeśli nie znasz składników majątku dłużnika, komornik może na Twój wniosek przeprowadzić poszukiwanie majątku. W ramach wniosku o ujawnienie danych dłużnika komornik wysyła zapytania do ZUS, Krajowej Administracji Skarbowej, banków (system OGNIVO), wydziałów komunikacji, sądów wieczystoksięgowych i CEPIK.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę wybrać komornika z innego miasta niż miejsce zamieszkania dłużnika?
Tak, masz prawo wyboru komornika spoza rewiru (miejsca zamieszkania dłużnika), ale tylko na obszarze właściwości sądu apelacyjnego, w okręgu którego mieszka dłużnik. Wybór innego komornika zaznaczasz we wniosku egzekucyjnym. Wyjątek stanowią sprawy dotyczące nieruchomości — komornik musi być właściwy miejscowo dla miejsca położenia nieruchomości.
Co zrobić, gdy komornik zajął konto, ale dług już zapłaciłem?
Zajęcie rachunku bankowego cofa się po zakończeniu lub umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Jeśli uregulowałeś dług bezpośrednio wierzycielowi z pominięciem komornika, poinformuj komornika o zapłacie i dostarcz potwierdzenie. Wierzyciel powinien złożyć wniosek o umorzenie egzekucji. Jeśli nie reaguje, możesz sam złożyć do komornika oświadczenie o zapłacie i wniosek o umorzenie — komornik wezwie wierzyciela do zajęcia stanowiska.
Czy komornik może zabrać mój samochód lub sprzęt służący do pracy?
Przepisy wykluczają z egzekucji narzędzia i inne przedmioty niezbędne do wykonywania pracy zarobkowej przez dłużnika lub jego rodzinę — do wartości jednego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Drogi samochód służbowy może zostać zajęty, ale tani pojazd niezbędny do dojazdów do pracy (np. jedyny środek komunikacji w gminie bez transportu zbiorowego) może być wyłączony od egzekucji na wniosek dłużnika złożony do komornika lub sądu.
Jak złożyć skargę na komornika?
Skargę na czynności komornika składa się do sądu rejonowego, przy którym działa komornik, w terminie tygodnia od dnia czynności (lub od dnia dowiedzenia się o niej). Skarga jest bezpłatna. Sąd może uchylić lub zmienić zaskarżoną czynność. Na zaniechanie czynności przez komornika można skarżyć w terminie tygodnia od dnia, kiedy czynność powinna być dokonana.
Co to jest tytuł wykonawczy i jak go uzyskać?
Tytuł wykonawczy to tytuł egzekucyjny (np. wyrok sądu, nakaz zapłaty, ugoda sądowa, akt notarialny z klauzulą) zaopatrzony w klauzulę wykonalności przez sąd. Aby uzyskać klauzulę, składasz do sądu wydającego orzeczenie wniosek o nadanie klauzuli wykonalności wraz z odpisem wyroku. Opłata wynosi 6 zł. Po nadaniu klauzuli możesz złożyć wniosek do komornika.
Czy dłużnik może zablokować egzekucję komorniczą?
Dłużnik nie może samodzielnie zatrzymać egzekucji, ale ma kilka narzędzi prawnych. Może wnieść powództwo przeciwegzekucyjne do sądu (zarzucając, że dług wygasł lub został zaspokojony) — sąd może zawiesić egzekucję na czas procesu. Może też złożyć wniosek do sądu o rozłożenie długu na raty lub odroczenie terminu płatności. Złożenie wniosku o upadłość konsumencką automatycznie zawiesza egzekucje komornicze.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz.U. 2018 poz. 771 z późn. zm.)
- Ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Dz.U. 2018 poz. 770 z późn. zm.)
- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego, część III: Postępowanie egzekucyjne (art. 758–1217)
- Krajowy Rejestr Zadłużonych: krz.ms.gov.pl
- E-licytacje komornicze: e-licytacje.komornik.pl
- Wyszukiwarka komorników: komornik.pl