Program SAM — Samodzielność – Aktywność – Mobilność to dofinansowanie PFRON na zakup samochodu przystosowanego do potrzeb osób z niepełnosprawnością. Mogą z niego skorzystać osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności, które nie są w stanie przesiąść się z wózka inwalidzkiego na fotel samochodowy. Dofinansowanie wynosi nawet 85% ceny pojazdu.
Kto może ubiegać się o dofinansowanie w programie SAM?
Program SAM jest skierowany do osób, które łącznie spełniają wszystkie poniższe warunki. Nie ma ograniczeń wiekowych ani wymogu posiadania polskiego obywatelstwa — wystarczy zamieszkiwać na terytorium Polski.
- Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności (lub równoważne: I grupa inwalidzka, niezdolność do samodzielnej egzystencji)
- Niemożność poruszania się bez wózka inwalidzkiego — w żadnych okolicznościach, na żadnym odcinku drogi
- Niemożność samodzielnego przesiadania się z wózka na fotel samochodu
- Posiadanie aktywnego konta w Systemie Obsługi Wsparcia PFRON (SOW)
- Posiadanie profilu zaufanego lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego
Ile wynosi dofinansowanie z programu SAM?
Wysokość dofinansowania zależy od tego, czy wnioskodawca będzie kierowcą pojazdu, czy pasażerem. Poniższa tabela przedstawia aktualne limity obowiązujące w 2026 roku — PFRON może aktualizować kwoty bazowe w kolejnych dokumentach programowych.
| Rodzaj przystosowania pojazdu | Kwota bazowa pojazdu | Dofinansowanie PFRON | Maks. kwota dofinansowania |
|---|---|---|---|
| Pojazd dla kierowcy z niepełnosprawnością | do 150 000 zł | do 80% ceny | do 120 000 zł |
| Pojazd dla pasażera z niepełnosprawnością | do 130 000 zł | do 85% ceny | do 110 500 zł |
Jak złożyć wniosek w programie SAM — krok po kroku?
Wniosek o dofinansowanie Program Samodzielność – Aktywność – Mobilność składa się wyłącznie online przez System Obsługi Wsparcia PFRON (SOW) dostępny pod adresem sow.pfron.org.pl. Nie istnieje wersja papierowa wniosku. Przygotowanie konta i dokumentów warto zacząć z wyprzedzeniem — jeszcze przed ogłoszeniem kolejnej tury naborów.
Jakie dokumenty są potrzebne do złożenia wniosku?
Do złożenia wniosku w programie SAM nie potrzebujesz faktury za samochód — tę dostarczasz dopiero po przyznaniu dofinansowania i zakupie pojazdu. Na etapie aplikacji wymagane są dokumenty potwierdzające niepełnosprawność i jej charakter.
- Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności — aktualne i ważne w dniu składania wniosku (lub równoważne: orzeczenie o I grupie inwalidzkiej, niezdolności do samodzielnej egzystencji). Dowiedz się, jak uzyskać orzeczenie o niepełnosprawności, jeśli Twoje wygasło.
- Zaświadczenie lekarskie — dokument potwierdzający, że nie jesteś w stanie poruszać się bez wózka inwalidzkiego i nie możesz samodzielnie przesiąść się na fotel samochodowy
- Konto w systemie SOW — zarejestrowane i potwierdzone tożsamością
- Profil zaufany lub podpis kwalifikowany — do złożenia wniosku elektronicznego. Sprawdź, jak wyrobić profil zaufany, jeśli jeszcze go nie masz.
Kiedy można złożyć wniosek — terminy naborów w 2026 roku?
Program SAM prowadzony jest w turach naborów — wnioski przyjmowane są wyłącznie w wyznaczonych oknach czasowych. Poza turą system SOW nie przyjmuje aplikacji. PFRON ogłasza daty kolejnych naborów z wyprzedzeniem na oficjalnej stronie pfron.org.pl.
| Tura naboru | Jak sprawdzić termin |
|---|---|
| Kolejne tury w 2026 roku | pfron.org.pl — zakładka "Aktualności" i "Programy" |
| Terminy historyczne (2024) | Kilka tur — marzec, sierpień i inne (archiwum PFRON) |
Ile czasu trwa rozpatrzenie wniosku?
Po zakończeniu tury naboru PFRON weryfikuje złożone wnioski i wydaje decyzje o przyznaniu lub odmowie dofinansowania. Czas oczekiwania wynosi do 45 dni roboczych od zamknięcia danej tury.
Po pozytywnej decyzji zawierasz umowę z PFRON, a następnie dokonujesz zakupu pojazdu. Dofinansowanie wypłacane jest po przedłożeniu faktury i dokumentów potwierdzających nabycie przystosowanego samochodu. Podobnie jak w przypadku dofinansowania na komputer PFRON, zakupu dokonujesz przed wypłatą środków — PFRON refunduje poniesione koszty.
Najczęstsze błędy przy składaniu wniosku SAM
Większość odrzuconych wniosków wynika z kilku powtarzających się błędów. Poniższe ostrzeżenia pomogą Ci ich uniknąć.
Najczęściej zadawane pytania
Czy można kupić używany samochód w ramach programu SAM?
Tak — program SAM obejmuje zarówno nowe, jak i używane pojazdy. Warunkiem jest odpowiednie przystosowanie samochodu umożliwiające zajęcie miejsca kierowcy lub pasażera bez przesiadania się z wózka inwalidzkiego. Wiek pojazdu nie jest wprost wykluczony, jednak stan techniczny i przystosowanie muszą spełniać wymagania PFRON.
Czy mogę złożyć wniosek przez pełnomocnika?
Tak — istnieje możliwość złożenia wniosku przez pełnomocnika. Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności musi jednak dotyczyć wnioskodawcy (osoby, na rzecz której składany jest wniosek), a nie pełnomocnika. Pełnomocnik musi posiadać stosowne upoważnienie.
Czy dofinansowanie SAM można łączyć z kredytem bankowym?
Tak — dofinansowanie PFRON w ramach SAM można uzupełnić środkami własnymi lub kredytem bankowym. Zakaz dotyczy tylko łączenia z innymi publicznymi środkami przeznaczonymi na zakup tego samego pojazdu. Przy zakupie samochodu możesz potrzebować też umowy kupna-sprzedaży pojazdu.
Co jeśli nie umiem obsługiwać komputera ani systemu SOW?
PFRON przewiduje możliwość skorzystania z pomocy pracownika biura terenowego Funduszu. Wsparcie w składaniu wniosków oferują również organizacje pozarządowe zajmujące się pomocą osobom z niepełnosprawnościami. Możesz też skorzystać z pomocy pełnomocnika, który złoży wniosek w Twoim imieniu.
Czy muszę płacić podatek PCC od kupna samochodu sfinansowanego z programu SAM?
Przy zakupie nowego samochodu od dealera (podatnika VAT) podatek PCC nie wystąpi — transakcja opodatkowana jest VAT-em. Jeśli kupujesz używany pojazd od osoby prywatnej, co do zasady należny jest podatek od czynności cywilnoprawnych — sprawdź zasady i termin złożenia deklaracji PCC-3. Istnieją jednak zwolnienia — warto skonsultować konkretny przypadek z urzędem skarbowym.
Czy można złożyć wniosek SAM w urzędzie gminy lub starostwie?
Nie — program SAM jest obsługiwany wyłącznie przez PFRON, a wnioski składane są wyłącznie elektronicznie przez platformę SOW (sow.pfron.org.pl). Urzędy gminne ani starostwa nie uczestniczą w tym programie. Osoby z trudnościami technicznymi mogą uzyskać pomoc bezpośrednio w biurze terenowym PFRON.
Czy można wnioskować o SAM i turnus rehabilitacyjny jednocześnie?
Tak — program SAM i dofinansowanie do turnusu rehabilitacyjnego to odrębne programy PFRON, z osobnymi pulami środków i oddzielnymi wnioskami. Możesz ubiegać się o oba świadczenia równocześnie, jeśli spełniasz warunki każdego z nich.
Podstawa prawna
Program Samodzielność – Aktywność – Mobilność! Mobilność osób z niepełnosprawnością został przyjęty przez Radę Nadzorczą PFRON na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 2024 poz. 44 ze zm.). Szczegółowe zasady, limity dofinansowania i dokumenty programowe dostępne są na stronie pfron.org.pl w zakładce "Programy i zadania PFRON".
Źródła: Oficjalna strona programu SAM na pfron.org.pl | System Obsługi Wsparcia PFRON (SOW)