Ochrona międzynarodowa — wniosek PDF 2026

Ochrona międzynarodowa (status uchodźcy lub ochrona uzupełniająca) to procedura dla cudzoziemców, którzy uciekli ze swojego kraju z powodu prześladowań, wojny lub zagrożenia życia. Wniosek składasz ustnie w placówce Straży Granicznej. Procedura jest bezpłatna. Rejestracja trwa do 3 dni, decyzja — do 6 miesięcy (w praktyce bywa dłużej).

Kto może ubiegać się o ochronę?

Każdy cudzoziemiec, który:

Jest prześladowany w kraju pochodzenia ze względu na rasę, religię, narodowość, poglądy polityczne lub przynależność do grupy społecznej (status uchodźcy)
Grozi mu kara śmierci, tortury, nieludzkie traktowanie lub poważne zagrożenie życia w wyniku konfliktu zbrojnego (ochrona uzupełniająca)

Ważne

Ochrona międzynarodowa to nie to samo co pobyt czasowy czy karta pobytu. To procedura azylowa dla osób, które nie mogą bezpiecznie wrócić do swojego kraju. Jeśli chcesz pracować w Polsce i nie grozi Ci niebezpieczeństwo, szukaj raczej karty pobytu czasowego.

Jak złożyć wniosek?

Zgłoś się do Straży Granicznej

na przejściu granicznym lub w dowolnej placówce SG na terenie Polski

Złóż oświadczenie ustne

funkcjonariusz spisze Twoje dane i powody, dla których szukasz ochrony

Rejestracja

Straż Graniczna ma 3 dni na rejestrację (do 10 dni przy masowym napływie). Pobiorą odciski palców i zdjęcie

Tymczasowe zaświadczenie tożsamości

otrzymasz dokument potwierdzający legalny pobyt na czas procedury

Przesłuchanie w Urzędzie ds. Cudzoziemców

szczegółowa rozmowa o Twojej sytuacji z udziałem tłumacza

Decyzja

Urząd ds. Cudzoziemców wydaje decyzję w ciągu 6 miesięcy (przedłużalny do 15 miesięcy)

Informacja

Wniosek możesz też zainicjować przez portal MOS (mos.cudzoziemcy.gov.pl), ale rejestracja musi odbyć się osobiście w placówce Straży Granicznej — pobranie odcisków palców wymaga fizycznej obecności.

Jakie prawa masz podczas procedury?

Legalny pobyt w Polsce (tymczasowe zaświadczenie tożsamości)
Bezpłatne zakwaterowanie w ośrodku dla cudzoziemców (lub świadczenie pieniężne na samodzielne utrzymanie)
Bezpłatna opieka medyczna
Bezpłatna pomoc tłumacza na każdym etapie
Prawo do pracy — po 9 miesiącach od złożenia wniosku (jeśli procedura nadal trwa)
Dostęp do edukacji (dzieci — obowiązek szkolny jak polskie)

Porada

Masz prawo do bezpłatnej pomocy prawnej w trakcie procedury. Organizacje pozarządowe (np. Stowarzyszenie Interwencji Prawnej, Helsinki Foundation) pomagają w przygotowaniu do przesłuchania.

Ile to kosztuje?

Procedura jest całkowicie bezpłatna. Nie płacisz za złożenie wniosku, zakwaterowanie, opiekę medyczną ani tłumacza.

Co po pozytywnej decyzji?

Status uchodźcy — karta pobytu na 3 lata, prawo do pracy bez zezwolenia, świadczenia socjalne jak obywatele polscy, ścieżka do obywatelstwa
Ochrona uzupełniająca — karta pobytu na 3 lata (odnawialna), prawo do pracy, dostęp do programu integracyjnego (12 miesięcy wsparcia)

Uwaga

Negatywna decyzja nie oznacza natychmiastowej deportacji. Masz 14 dni na odwołanie do Rady ds. Uchodźców, a potem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W trakcie odwołania masz prawo przebywać w Polsce.

Powiązane sprawy: karta pobytu czasowego, azyl w Polsce, pobyt czasowy.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1504 t.j.)
Konwencja dotycząca statusu uchodźców sporządzona w Genewie 28 lipca 1951 r. (Konwencja Genewska)

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się status uchodźcy od ochrony uzupełniającej?

Status uchodźcy dotyczy prześladowań indywidualnych (religia, rasa, poglądy). Ochrona uzupełniająca dotyczy ogólnego zagrożenia życia (wojna, tortury). W praktyce oba dają kartę pobytu na 3 lata i prawo do pracy.

Czy mogę pracować czekając na decyzję?

Tak, ale po 9 miesiącach od złożenia wniosku. Wcześniej — nie, chyba że masz inne zezwolenie na pracę.

Czy muszę mieszkać w ośrodku?

Nie. Możesz wnioskować o świadczenie pieniężne i mieszkać samodzielnie. Kwota zależy od sytuacji rodzinnej. Ośrodek jest opcją, nie obowiązkiem.

Co jeśli przyjechałem z bezpiecznego kraju?

Polska stosuje zasadę "bezpiecznego kraju trzeciego" — jeśli mogłeś ubiegać się o ochronę w innym bezpiecznym kraju, przez który jechałeś, wniosek może zostać uznany za niedopuszczalny. Dotyczy to głównie procedury dublińskiej (UE).

Czy mogę zabrać rodzinę?

Wniosek obejmuje Twoją rodzinę (małżonka i małoletnie dzieci). Jeśli rodzina jest za granicą, po uzyskaniu statusu uchodźcy możesz wnioskować o łączenie rodzin.