Program „Mieszkanie za remont" pozwala dostać lokal komunalny w zamian za jego remont na własny koszt. Gmina udostępnia zdewastowane mieszkanie, wnioskodawca remontuje je we własnym zakresie i finansuje, a w nagrodę otrzymuje preferencyjną umowę najmu na czas nieokreślony. Program działa lokalnie — każda gmina prowadzi go na własnych zasadach i z własnym formularzem. Złożenie wniosku jest bezpłatne.
Na czym polega program i kto go organizuje?
Program „Mieszkanie za remont" jest inicjatywą gminną — nie istnieje ogólnopolski wzór wniosku ani jednolite zasady. Każda gmina ogłasza własne nabory, ustala kryteria punktowe i udostępnia formularz przez swój Biuletyn Informacji Publicznej (BIP). Podstawą prawną dla tego typu programów są art. 20–21 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 725 ze zm.), które dają gminom szerokie uprawnienia w zakresie zarządzania zasobem komunalnym.
W 2026 r. program funkcjonuje m.in. w Krakowie, Poznaniu, Wrocławiu, Gdańsku, Katowicach, Szczecinie, Sosnowcu i Tarnowie.
Kto może się ubiegać o mieszkanie za remont?
Warunki różnią się w zależności od gminy, ale typowo trzeba spełnić łącznie kilka kryteriów. Przede wszystkim wymagane jest stałe zameldowanie lub zamieszkanie na terenie danej gminy oraz dochody poniżej kryterium dochodowego ustalonego uchwałą rady gminy. Niezbędny jest też brak tytułu prawnego do innego lokalu lub nieruchomości oraz brak zaległości wobec gminy.
- Stałe zameldowanie lub zamieszkanie na terenie gminy
- Dochody poniżej kryterium dochodowego gminy (próg różni się w każdym mieście)
- Brak tytułu prawnego do innego lokalu lub nieruchomości
- Brak zaległości wobec gminy (np. z tytułu poprzedniego najmu komunalnego)
- Zdolność finansowa do przeprowadzenia remontu — często wymagane oświadczenie lub wstępny kosztorys
Jak przebiega procedura krok po kroku?
Udział w programie wymaga kilku etapów — od znalezienia ogłoszenia, przez złożenie wniosku, podpisanie umowy warunkowej, aż po odbiór gotowego remontu przez komisję gminną i podpisanie właściwej umowy najmu. Poniżej typowy przebieg naboru:
Jakie dokumenty są potrzebne do złożenia wniosku?
Każda gmina ma własny formularz wniosku dostępny w BIP. Do wniosku dołącza się zestaw dokumentów potwierdzających sytuację dochodową i mieszkaniową.
- Wniosek lub oferta na wybrany lokal (formularz z BIP gminy)
- Zaświadczenia o dochodach wszystkich członków gospodarstwa domowego za ostatnie 12 miesięcy (z zakładu pracy, ZUS, urzędu skarbowego — zależnie od źródła dochodu)
- Oświadczenie o stanie majątkowym — potwierdzenie braku tytułu prawnego do innego lokalu; jeśli jesteś najemcą, sprawdź też procedurę zameldowania w nowym lokalu
- Oświadczenie o zdolności finansowej do przeprowadzenia remontu ze wstępnym kosztorysem
- Dokumenty potwierdzające aktualną sytuację mieszkaniową (np. umowa najmu, zaświadczenie o zamieszkaniu)
Ile kosztuje udział w programie?
Złożenie wniosku jest całkowicie bezpłatne. Główny koszt to remont lokalu — finansowany w całości przez uczestnika programu. W zależności od stanu technicznego mieszkania koszt może wynieść od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych. Po remoncie obowiązuje preferencyjny czynsz najmu, niższy od rynkowego.
| Element | Kwota / warunki | Uwagi |
|---|---|---|
| Złożenie wniosku | Bezpłatnie | Postępowanie jest nieodpłatne |
| Koszt remontu | Własny koszt uczestnika | Kilkadziesiąt do kilkuset tys. zł — zależy od stanu lokalu i zakresu prac |
| Czynsz po remoncie | Preferencyjny wg uchwały gminy | Niższy od rynkowego; szczegółowa stawka zależy od gminy |
| Kaucja | Zazwyczaj 1–3 miesięczne czynsze | Warunki określone w umowie najmu |
Gdzie złożyć wniosek o mieszkanie za remont?
Wnioski składa się zazwyczaj w formie papierowej — bezpośrednio w wydziale spraw mieszkaniowych urzędu gminy lub u zarządcy zasobu komunalnego. Kraków umożliwia też złożenie wniosku przez system ePUAP lub elektronicznie przez BIP.
- Wydział spraw mieszkaniowych urzędu gminy lub miasta — osobiście lub korespondencyjnie
- Zarządca zasobu komunalnego (ZGN, TBS, ZKZL, ZBiLK — zależnie od miasta)
- BIP gminy — formularz do pobrania i często punkt składania wniosków online
- W Krakowie: przez BIP Krakowa (system ePUAP)
- W Poznaniu: przez ZKZL Poznań
Czy po remoncie można wykupić lokal na własność?
Nie wszystkie gminy przewidują możliwość późniejszego wykupu lokalu. Jeśli taka opcja istnieje, zwykle jest dostępna dopiero po kilku latach najmu i po spełnieniu dodatkowych warunków — np. braku zaległości czynszowych i odpowiedniego okresu zamieszkania. Możliwość wykupu warto sprawdzić już na etapie składania wniosku, pytając o zapisy regulaminu naboru lub wieloletniego programu gospodarowania zasobem mieszkaniowym gminy.
Jeśli interesuje Cię alternatywna droga do własnego lokum, warto zapoznać się z procedurą wniosku o mieszkanie komunalne w trybie standardowym lub opcją budowy domu na własnej działce.
Najczęstsze błędy przy ubieganiu się o mieszkanie za remont
- Niekompletny wniosek — brakuje zaświadczeń o dochodach lub oświadczeń wymaganych przez gminę; wniosek jest odrzucany bez rozpatrzenia
- Zawyżony lub nierealistyczny kosztorys remontu — komisja punktuje realność deklarowanych prac
- Złożenie wniosku po terminie — nabory mają twarde terminy, spóźnienie dyskwalifikuje wniosek
- Brak sprawdzenia kryterium dochodowego przed złożeniem — warto zweryfikować to wcześniej, żeby nie tracić czasu na kompletowanie dokumentów
- Nieprawidłowe zameldowanie — część gmin wymaga stałego meldunku, a nie tylko faktycznego zamieszkania; sprawdź wymagania i w razie potrzeby ureguluj kwestię meldunkową z wyprzedzeniem
Podstawa prawna i źródła
Program „Mieszkanie za remont" jest realizowany na podstawie:
- Art. 20–21 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 725 ze zm.) — ogólne zasady zarządzania zasobem komunalnym gminy i tryb wynajmu lokali
- Wieloletnie programy gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy — uchwały rady gminy lub zarządzenia prezydenta/burmistrza, które określają szczegółowe zasady każdego naboru
- Pełna treść ustawy dostępna w ISAP — Internetowym Systemie Aktów Prawnych
Najczęściej zadawane pytania
Czy złożenie wniosku o mieszkanie za remont jest płatne?
Nie — złożenie wniosku jest całkowicie bezpłatne. Jedynym kosztem jest późniejszy remont lokalu, który uczestnik programu finansuje we własnym zakresie. Koszt remontu może wynosić od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych, zależnie od stanu technicznego mieszkania.
Kto ponosi koszty remontu w programie „Mieszkanie za remont"?
W całości uczestnik programu — gmina nie dofinansowuje prac remontowych. Wnioskodawca zobowiązuje się do przeprowadzenia i sfinansowania remontu w określonym czasie (zazwyczaj 6–12 miesięcy) na podstawie umowy warunkowej z gminą.
Jak długo czeka się na wyniki naboru?
Czas oczekiwania zależy od gminy i liczby złożonych wniosków. Zazwyczaj wyniki są ogłaszane w ciągu kilku tygodni od zamknięcia naboru. Szczegółowy harmonogram publikowany jest w ogłoszeniu o naborze w BIP gminy.
Co się stanie, jeśli nie skończę remontu w terminie?
Zazwyczaj umowa warunkowa wygasa i lokal wraca do puli komunalnej gminy. Niektóre gminy dopuszczają możliwość przedłużenia terminu za zgodą komisji, ale nie jest to regułą. Przed podpisaniem umowy warto sprawdzić zapisy dotyczące kar umownych i możliwości aneksowania terminów.
Czy po remoncie przysługuje mi najem na stałe?
Po pozytywnym odbiorze remontu przez komisję gminną podpisywana jest umowa najmu — zazwyczaj na czas nieokreślony lub na długi czas. Szczegóły zależą od regulaminu danej gminy. Najem ma charakter preferencyjny, ze stawką czynszu niższą od rynkowej.
Czy program „Mieszkanie za remont" działa w każdym mieście?
Nie — program jest inicjatywą dobrowolną gminy i nie każde miasto go prowadzi. W 2026 r. aktywnie działa m.in. w Krakowie, Poznaniu, Wrocławiu, Gdańsku, Katowicach, Szczecinie, Sosnowcu i Tarnowie. Sprawdź BIP swojej gminy lub zadzwoń do wydziału spraw mieszkaniowych.
Czy dochody z całego gospodarstwa domowego wliczają się do kryterium dochodowego?
Tak — gminy z reguły biorą pod uwagę dochód wszystkich osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego wnioskodawcy za ostatnie 12 miesięcy. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenia o dochodach od każdej osoby, niezależnie od źródła (praca etatowa, działalność gospodarcza, świadczenia ZUS, itp.).
Czy mogę złożyć wniosek na więcej niż jeden lokal?
Zasady różnią się zależnie od gminy. Część miast pozwala wskazać kilka lokali w kolejności preferencji, inne przyjmują tylko jeden wniosek na jeden lokal. Sprawdź regulamin konkretnego naboru w BIP gminy.